تبلیغات
*** پرورش خلاقیت ***
روش,های,پرورش,خلاقیت,
» امروز :

» آخرین بروز رسانی :

[ + ] روش های پرورش خلاقیت
نویسنده : یاسر مومنی
زمان ارسال : چهارشنبه 15 مهر 1388 و ساعت 12:16 ق.ظ

زمان آخرین ویرایش : شنبه 9 آبان 1388 و ساعت 11:01 ب.ظ

روش های پرورش خلاقیت

 

 1- تجربه : تجربیاتی که هر شخص از سر می گذراند مواد و مصالح ایده پردازی را تشکیل می دهند. سفر کردن و تماس های شخصی با افراد مختلف بخصوص کودکان در این مورد بسیار مفید است.

 2- بازی های فکری : حل معما، جدول و بازی های مختلف فکری، ذهن ما را در جهت تفکر خلاق تمرین می دهد. در جریان بازی های فکری هرچه از دستورالعمل ها و عادت ها پرهیز کرده برای رسیدن به هدف از روش های جدید و جسورانه استفاده کنیم هم لذت بازی و هم کارآمدی آنها بیشتر می شود.

3- صنایع دستی: کارهای دستی مثل سبدسازی، تکه دوزی، تکه چسبانی، منبت کاری، مدل سازی و ... تمرین های مفیدی جهت تقویت نیروی خلاقه هستند. چنانچه طراحی کاردستی را نیز خودمان انجام دهیم سودمندتر خواهد بود.

4- هنرهای زیبا : خلق اثری هنری عین خلاقیت است: نقاشی کردن، آهنگسازی، مجسمه سازی، نمایش و ... به صورت حرفه ای هم که نباشد برای تقویت نیروی خلاقه بسیار مفید است.

5- مطالعه : مطالعه قدرت تصور را تغذیه می کند. برای آن که از مطالعه حداکثر استفاده را ببریم ضمن انتخاب مطلب مناسب باید بکوشیم با آن به صورت فعالانه برخورد کنیم و نه فقط به عنوان تماشاچی. داستان هایی که مقداری از مطالب را به تصور خواننده واگذار می کنند برای چنین منظوری بسیار مناسب اند. همچنین خواندن بیوگرافی ها می تواند بسیار پربار باشد. مطالعه باید با تعمق همراه باشد؛ در این صورت است که ایده ها – غالبا به وسیله عباراتی که کاملا با فکر خلاق حاصله نامربوط است – به خاطرمان سرازیر می شند. نیز یادداشت برداری در ضمن مطالعه به فرآیند ایده جویی کمک می کند.

6- نویسندگی : بر اساس آزمایش های علمی «روان بودن در نویسندگی» شاخصی اساسی در سنجش استعداد خلاقیت ارزیابی شده است.

 یک تمرین ساده و موثر در این زمینه این است که تصاویری را از روزنامه ها و مجلات دربیاورید و سعی کنید بر اساس آنها متن خودتان را بنویسید. حتی زیرنویس نوشتن برای عکس های آلبوم های اینترنتی تان را می توانید به یک تمرین خلاقه تبدیل کنید.

از نتایج مثبت وبلاگ نویسی هم یکی همین تمرین خلاقیت از طریق نویسندگی است.

7- حل خلاق مسائل روزمره : بکوشید مسائلی را که در طول روز با آنها رو به رو می شوید از طریق روش های خلاقه حل کنید. حتی با امور عادی و پیش پا افتاده ای مثل تمیز کردن اتاق و چیدن وسایل هم می توانید برخوردی خلاقانه داشته باشید.

 

 

 

آیا می توان خلاقیت را تقویت كرد؟

فرزانه سالمی - در گذشته نه چندان دور، همه بر این باور بودند كه خلاقیت را نمی توان تقویت كرد. چنین دیدگاهی نه تنها در میان مردم بلكه در میان دانشمندان هم وجود داشت. با وجود آن كه در بیست سال اخیر، این دیدگاه هم كاملا تغییر یافته است اما هنوز ابهام و تردید زیادی در خصوص این مساله وجود دارد.

رابطه میان خلاقیت ذاتی و پرورش خلاقیت را باید در یك خط ادامه دار بررسی كنیم و اگر بخواهیم تحقیق خود را به طور منقطع انجام دهیم با مشكل مواجه خواهیم شد. افرادی كه تفكر ذاتا رادیكال دارند، تقویت و پرورش خلاقیت را هم ممكن نمی دانند. اما بر اساس دیدگاه‌های رئالیستی، پتانسیل های خلاقیت در افراد مختلف را می توان شناسایی و تا حد اكثر ممكن تقویت كرد. بنابراین در پاسخ به سوال آیا می توان خلاقیت را تقویت كرد؟ باید بگوییم بله، این كار ممكن است. البته پرورش خلاقیت را نمی توان از ویژگی های ذاتی خلاقیت افراد آغاز كرد، بلكه باید به تقویت پتانسیل های خلاقانه آنها روی آوریم.‏

دقیقا چه چیزی پرورش می یابد؟ برای تقویت و پروش خلاقیت، نقطه تمركز ما كجاست؟ برای پاسخ به این سوال باید ذات چند بعدی خلاقیت را از لحاظ موقعیت محیطی، شخصی و فكری بررسی كنیم. اگر خصوصیات شخصی و جمعی را هم به این مجموعه اضافه كنیم تلاش های ما نتیجه بهتری خواهند داشت. بر اساس نظریه ها و پژوهش های جدید، هر جزو این مجموعه به بررسی نظری و عملی نیاز دارد اما بررسی جمعی تمام این عوامل با توجه به نظریه های جدید درمورد خلاقیت، ضرورت زیادی دارد. در عین حال، بسیاری از كارشناسان معتقدند عوامل ایجاد خلاقیت، شامل تنها یك درصد الهام و 99 درصد انگیزه است و در این راستا، اگر زمینه های بروز و نمود توانایی های افراد فراهم شود، انگیزه‌های آنها هم فرصت و میدان لازم برای شكل گیری را پیدا خواهند كرد.‏

اولین عاملی كه در این میان مورد توجه كارشناسان بررسی خلاقیت قرار می گیرد، شناخت است. اگر شناخت را از راه مدل های پردازش اطلاعات و حل مساله در ذهن افراد مورد بررسی قراردهیم، به عملیات انتقال اطلاعات، ذخیره اطلاعات و اجزای پنهان دیگر هم توجه خواهیم كرد. اتخاذ استراتژی‌های مناسب برای تشویق ایده های اصیل و جدید و تشویق دیگران به استفاده از راه های اكتشافی برای رسیدن به شناخت (مثل مقایسه، تطبیق و تركیب اجزای مختلف) هم می تواند به عنوان راه موثری در این راستا مورد توجه باشد.‏

دومین عامل را می توان عاطفه و احساسات افراد دانست. این امر اهمیت زیادی دارد زیرا معمولا كار خلاقانه برای خود شخص هم معنی خاصی دارد. تكنیكی كه برای آْگاه ساختن فرد خلاق از اهمیت كارش به كار می رود این است كه راه استفاده كاربردی و عملی از كار خلاقانه او فراهم شود و مزایای این كار در جامعه و نیز برای شخص مورد تاكید قرار گیرد. در چنین شرایطی ، احساسات فرد برای پیگیری ایده خلاقانه هم بیشتر می شود.‏

عامل سوم به دیدگاه فرد خلاق در مورد خلاقیت برمی‌گردد. اگر او به توانایی خود در شكل دادن به ایده هایش ایمان داشته باشد بنیان روانشناسانه انگیزه های او به شدت تقویت می شود. اجتناب از اظهارنظرهای دلسرد كننده و نیز تلاش برای ارائه بازخوردهای مثبت به ایده های خلاقانه، در این راستا اهمیت زیادی می یابد و باور فرد خلاق به خودش را افزایش می دهد.

توانایی فرد خلاق برای به كرسی نشاندن ایده‌های خود در جامعه و نیز توانایی او برای همكاری با دیگران در این عرصه، عامل چهارمی است كه در این راستا باید مورد توجه قرار گیرد. همكاری با دیگران و استفاده از ایده های احتمالی آنها هم می‌تواند به تقویت خلاقیت كمك كند. ارائه آزادی عمل به اعضای گروه موجب می‌شود آنها از لحاظ اجتماعی احساس راحتی كنند و راه برای همكاری موثر آنها با فرد خلاق هموار شود.‏

عامل آخر كه از مهم ترین عوامل نیز هست، شرایط محیطی و اجتماعی است كه فرد خلاق در آن زندگی می‌كند. تحمل، مدارا و فراهم آوردن امكانات لازم برای فرد خلاق، عاملی است كه به هیچ وجه نمی توان آن را نادیده انگاشت. محیط مناسب، خود به شكل گیری ایده های جدید و پرورش پتانسیل های خلاقانه كمك می‌كند و انگیزه های فرد خلاق را به شدت تقویت می‌كند. اگر صبور باشید و ضمن توجه به این عوامل، به توانایی فرد خلاق ایمان داشته باشید، كمك شایانی به پرورش ایده های جدید خواهید كرد. مطمئن باشید ارزشش را دارد. ‏

 

اصول خلاقیت

مهسا ذوالریاستین - به نظر بسیاری از مردم خلاقیت چیزی تنها درخور هنرمندان و دانشمندان است. اما این غفلت از این نکته است که ما در زندگی روزمره با مسائل بی شماری روبرو می شویم که تنها با تفکر خلاق است که می توانیم راه حل این مشکلات را پیدا کنیم. وقتی که نقشه می کشیم که چطور پول بیشتری به دست بیاوریم یا چطور فردی را که دوستش داریم خوشحال کنیم به خلاقیت احتیاج داریم.

خیلی ها هم فکر می کنند خلاقیت یعنی این که منتظر «الهام» بمانیم. واقعیت این است که بعضی از ما از بعضی دیگر خلاق ترند اما اشتباه است که خلاقیت را یه وضعیت انفعالی بدانیم. در عین این که الگوریتم مشخصی برای خلاقیت وجود ندارد، مهارت و تکنیک هایی وجود دارد که با آموزش و عمل به آنها می توان نیروی خلاقه را تقویت کرد. اما برای شروع لازم است سه اصل مهم و زمینه ساز خلاقیت را بدانیم.

  

اصل اول: ایده های جدید از عناصر قدیمی ساخته می شوند

یک ایده  جدید می تواند یه نظریه جدید، یک محصول جدید، یک راه حل  جدید برای یک مساله و یا یک مفهوم جدید برای یک اثر هنری باشد. ارائه یک چیز جدید یعنی خلق یک چیز متمایز و خاص. نکته کاربردی اینجا این است که برای خلاق بودن باید آمادگی انحراف از سنت ها و روزمرگی ها را داشته باشیم.  بسیاری از افراد به پیروی از دستورالعمل ها عادت کرده اند و از کشف و چالش با هر چیز جدیدی می ترسند. کشف چیزهای جدید، جسارت و روحیه ای جستجوگر و کنجکاو می طلبد.

 اما این ایده های جدید از کجا می آیند؟ جواب این است: ایده های جدید در واقع همان ایده های قدیمی هستند که ترکیب وترتیبی جدید یافته اند. 

چگونه ما از ایده های قدیمی ایده های جدید می سازیم؟  واقعیت این است که اید ها از عناصری تشکیل شده اند و ما دنبال ترکیب های جدیدی می گردیم که با پیوند دادن ایده های مختلف به هم، حذف بعضی عناصر و جایگزین کردن آنها با عناصری دیگر به دست می آیند. مثلا ایده تلفن همراه را در نظر بگیرید: این ایده از ترکیب ایده انتقال بی سیم اطلاعات و ایده تلفن حاصل شده است.

 اصل اول، مفهوم تلویحی دیگری هم دارد و آن این که عناصر خلاقه به ذخیره اطلاعاتی ای  بستگی دارد که برای «بازآرایی» در اختیار داریم. هر چه دامنه اطلاعاتی شما محدودتر باشد منابع کمتری برای خلق ایده های جدید (عناصر کمتری برای ترکیب کردن) خواهید داشت.  به همین دلیل است که کنجکاوی روشنگرانه و کسب دانش به تقویت نیروی خلاقه کمک می کند. نیز از همین روست که برای حل مسائل مختلف مشورت با افراد مختلف با تخصص های متفاوت مفید واقع می شود.

 

اصل دوم: همه ایده های جدید هم سنگ نیستند

خلاقیت صرفا خلق ایده های جدید نیست؛ خلاقیت ارزشمند، خلق ایده های جدید و مفید است.

خلاقیت را می توان به دو نوع کاربردی و هنری تقسیم بندی کرد. خلاقیت هنری شامل خلاقیت در آثار هنری و بیان احساس هنرمند از طریق قالب های مختلف هنری است. گرچه تفکر قضاوت کننده متضاد با خلاقیت هنری نیست اما تقویت تفکر قضاوت کننده  قطعا به تقویت تفکر خلاق هنری نمی انجامد؛ در حالی که تفکر قضاوت کننده در فرآیند خلاقیت کاربردی ضروری است.

خلاقیت کاربردی مثلا طراحی یک محصول یا ارائه یه نظریه علمی، دو مرحله دارد. اول ایده سازی، دوم ایده سنجی. تفکر قضاوت کننده در اینجا به ما کمک می کند بسنجیم که هریک از این ایده های جدید تا چه حد عملی و سودمند هستند. 

بعضی معتقدند که میدان دادن به تفکر قضاوت کننده به تفکر خلاق لطمه می زند و آن را محدود می کند. در این مورد باید گفت که لازم نیست همیشه قضاوت کننده باشیم. در واقع باید دو مرحله ای عمل کنیم. ابتدا میدان را به تفکر خلاقه بدهیم و بدون ارزشیابی و محدودیت به طرح ایده های جدید بپردازیم. سپس در مرحله دوم با درنظر گرفتن امکانات و محدودیت ها به ارزشیابی ایده ها بپردازیم.

  

اصل سوم: خلاقیت با توانایی ارتباط برقرار کردن بین چیزهای مختلف تقویت می شود

ذخیره اطلاعاتی ما منبع عناصر سازنده ایده های جدید ما را تشکیل می دهد اما نباید فراموش کرد که گاهی ایده های سودمند از منابع غیرمنتظره می آیند. بنابراین اگر می خواهیم خلاق باشیم باید خود را برای کشف روابط بین چیزهای مختلف و حتی شاید به ظاهر کاملا بی ربط آماده کنیم. این در درجه اول یعنی این که باید دامنه اطلاعاتی خود را گسترش دهیم. افراد خلاق عموما افرادی هستند که زیاد می خوانند، بسیار کنجکاوند و معمولا مصمم به اکتشاف در موضوعاتی هستند که ممکن است بلافاصله نتیجه ندهند. در درجه دوم باید مطمئن شویم روند مطالعه ما به درک عمیق از ارتباط بین مفاهیم کلیدی می انجامد. مطالعه صرفا به معنی ازبرکردن قطعاتی از اطلاعات بی ربط نیست؛ ما باید اطلاعاتی که داریم از زوایای مختلف و به گونه ای سازمن مند بررسی کنیم تا به شناخت عمیق تری از آنها دست پیدا کنیم.

 

ارسال های پیشین ...

This Template Designed By Theme.MihanBlog.Com And Davood Jafari And FaDesign.Ir, Special Thanks To SNM